Polski | English
Facebook
Newsletter

Det Kongelige Teater
Teatr Aleksandrinski
Habima
The National Theatre Of Scotland
Národní Divadlo




Národní Divadlo

Termin pobytu: 27 / 11 - 28 / 11 / 11
Tytuł spektaklu:



Początki Národního Divadla sięgają 1845 roku, kiedy podczas posiedzenia komitetu czeskiego Zgromadzenia Narodowego 29 stycznia wybitny historyk i mąż stanu František Palacký wystąpił z wnioskiem o przyznanie Pradze przywileju, zezwalającego na utworzenie tam czeskiej sceny, autonomicznej wobec habsburskiej polityki kulturalnej. Otrzymał odpowiedź pozytywną. Rewolucja 1848 roku przerwała wprawdzie jego starania, ale uświadomiła też Czechom, jak ważną politycznie kwestią jest ustanowienie ośrodka kultury narodowej. W 1851 roku zawiązało się Towarzystwo Założenia Sceny Narodowej w Pradze, które zajęło się zorganizowaniem kwesty. Dzięki zgromadzonym środkom Towarzystwo zakupiło rok później działkę o powierzchni przeszło dziesięciu hektarów, nad brzegiem Wełtawy i naprzeciw Hradczan.

Pomimo znakomitej lokalizacji działka nie znajdowała się jednak na szczególnie dogodnym terenie i miała kształt trapezu, co opóźniało postępowanie prac. Prawdziwym utrudnieniem okazała się jednak przede wszystkim reakcyjna polityka ówczesnego habsburskiego ministra spraw wewnętrznych barona Aleksandra von Bacha, który dążył do znacznego ograniczenia swobód mniejszości w wielonarodowym państwie. Aby dać mieszkańcom Pragi długo oczekiwaną scenę, a jednocześnie nie narażać się cesarskim urzędnikom, Towarzystwo podjęło decyzję o budowie sceny zastępczej na skraju zakupionej działki. Gmach według projektu Ignacego Ullmanna został zainaugurowany 18 listopada 1862 roku jako Prozatimní Divadlo, czyli dosłownie Teatr Prowizoryczny.

Starania o budowę Národního Divadla wznowiono po upływie kadencji von Bacha. 16 maja 1868 roku odbyła się ceremonia wmurowania kamienia węgielnego, której towarzyszyła wielka manifestacja patriotyczna czeskiej społeczności. Projekt reprezentacyjnego gmachu w stylu neorenesansowym został opracowany w 1865 roku przez profesora inżynierii na Politechnice Praskiej Josefa Zíteka. Zadanie udekorowania wnętrz powierzono w 1873 roku wybitnym artystom: malarzowi Josefowi Mánesowi oraz rzeźbiarzom Bohuslavowi Schnirchowi i Antonínowi Wagnerowi, w swojej twórczości inspirującym się mitologią słowiańską.

Uroczyste otwarcie Národního Divadla w obecności arcyksięcia Rudolfa Habsburga odbyło się 11 czerwca 1881 roku. W następnych dniach zaprezentowano jedenaście przedstawień. Po tej trwającej blisko dwa tygodnie inauguracji teatr został zamknięty, aby można było przeprowadzić prace wykończeniowe. W niespełna miesiąc później wybuchł pożar, który doszczętnie zniszczył widownię i scenę, a także poważnie naruszył konstrukcję miedzianej kopuły gmachu. W obliczu narodowej tragedii Towarzystwo postanowiło zorganizować ponowną kwestę. W ciągu półtora miesiąca udało się zebrać ponad milion guldenów.

Odbudową Národního Divadla kierował uczeń Zíteka, Josef Schulz. Nie tylko dokonał jego kompletnej rekonstrukcji, ale włączył również w jego obręb budynek Prozatimního Divadla, a także jedną z sąsiednich kamienic. Teatr otrzymał też wówczas nowoczesne wyposażenie sceny i elektryczne oświetlenie, które funkcjonowały bez zarzutu przez następnych sto lat. Autorami nowych dekoracji zostali Mikoláš Aleš i František Ženíšek. Ponownej inauguracji Národního Divadla 18 listopada 1883 roku towarzyszyło prapremierowe wykonanie opery Bedřicha Smetany Libusza, skomponowanej specjalnie na tę okazję.

W ciągu przeszło stu lat swojego istnienia Národní Divadlo stanowiło jeden z najważniejszych ośrodków czeskiej kultury, skupiając wokół siebie najważniejszych artystów tego kraju. Wśród nich byli między innymi – dramatopisarze: Julius Zeyer, Alois Jirásek, Jaroslav Kvapil, Karel Čapek; kompozytorzy: Bedřich Smetana, Antonín Dvořák, Leoš Janáček, Karel Kovařovic; śpiewacy operowi: Otakar Mařák, Beno Blachut, Ema Destinnová, Jarmila Novotná; tancerze baletowi: Augustin Berger, Saša Machov, Joe Jenčík, Marta Drottnerová; a także aktorzy: Eduard Vojan, Jindřich Mošna, Zdeněk Štěpánek, Václav Vydra, Marie Hübnerová, Hana Kvapilová, Otýlie Sklenářová-Malá, Leopolda Dostalová, Hugo Haas, Jaroslav Vojta, Ladislav Pešek, Jaroslav Marvan, Karel Höger, Dana Medřická, Rudolf Hrušínský, Josef Kemr i Boris Rösner.

Obecnie Národní Divadlo utrzymuje cztery sceny: mieszczące się w historycznej siedzibie dużą na 990 miejsc i małą na 397 miejsc (0d 1983 roku), Stavovské Divadlo na 695 miejsc (teatr od 1783 roku, przyłączony w 1920 roku) i scenę eksperymentlaną Divadlo Kolowrat na 80 miejsc (od 1991 roku). Prowadzi trzy zespoły: operowy, baletowy i dramatyczny, które występują naprzemiennie na wszystkich scenach. 4 maja 2005 roku Národní Divadlo podpisało umowę z Komerčním Bankam, który corocznie honoruje najwybitniejszy spektakl każdego z zespołów statuetką według projektu Jaroslava Rony i nagrodą w wysokości czterech tysięcy euro.


Národní Divadlo w Polsce

1962 – Hamlet Williama Shakespeare’a, reż. Jaromir Pleskot; Kaukaskie kredowe koło Berltolta Brechta, reż. Jaromir Pleskot; Posiadacze kluczy Milana Kundery, reż. Otomar Krejča (Warszawa, Kraków)

1967 – Dom Bernardy Federica Garcíi Lorki, reż. Alfréd Radok; Z życia owadów Karela i Josefa Čapków, reż. Miroslav Macháček (Warszawa)

1969 – Jenůfa Leoša Janáčka, Sprzedana narzeczona Bedřicha Smetany (Warszawa)




Logo Miasto Sto�eczne
Zadanie zostało zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury
i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Stołecznego Warszawy.
Logo Prezydencja